Nấm lim xanh có tác dụng gì

     
Từ hàng ngàn năm nay, nấm Linh chi đã được biết đến là một thảo dược quý hiếm, đại bổ mà chỉ những bậc vương giả quyền quý mới có thể được sử dụng. Linh chi là tên gọi chung của rất nhiều loại nấm mọc ra từ các cây thân gỗ khác nhau. Còn nấm lim xanh là một loại Linh chi đặc hữu, chỉ mọc từ thân những cây Lim xanh đã chết. Vậy nấm lim xanh có tác dụng gì? Cùng bác sĩ Y học cổ truyền Bùi Khánh Hà tìm hiểu trong bài viết sau đây nhé!


Nấm lim xanh là gì?

Nấm lim xanh có tên khoa học Ganoderma lucidum (Leyss. Ex Fr.) Karst., thuộc họ nấm linh chi (Ganodermataceae).

Bạn đang xem: Nấm lim xanh có tác dụng gì

Như đã nói ở trên, nấm lim xanh cũng thuộc “dòng dõi” nhà nấm Linh chi, nhưng nó đặc biệt ở chỗ chỉ mọc ra từ những cây Lim xanh mà đã mục ruỗng trong các khu rừng nguyên sinh. Lại nói về Lim xanh, đó là loại cây lâu năm, mọc trong rừng.

*
Nấm lim xanh phân hủy chất dinh dưỡng và sinh trưởng từ thân cây gỗ limCây lim trưởng thành có thể cao tới vài chục mét, đường kính 2 vòng tay người lớn ôm không trọn. Do số lượng cây lim ngày càng trở nên ít ỏi do nạn chặt phá rừng, nên loại nấm này vì thế cũng khan hiếm theo.

Đặc điểm của nấm lim xanh

Nấm mọc ra từ thân hay gốc hay lim xanh. So với các loại nấm linh chi, nấm lim xanh có kích thước nhỏ hơn. Mũ tán của nó chỉ rộng tối đa khoảng 20 cm, xòe rộng thành hình quạt. Mũ nấm dày khoảng 2 – 5 cm. Ở chân nấm chỗ điểm mọc, nó có thể khuyết lõm hoặc không.

Phần chân khá ngắn và không đồng đều. Nhìn chung hình dáng của nấm khá xù xì và không đồng đều. Chỗ tai nấm hơi bóng, có màu vàng nhạt. Mặt trong thì mịn. Một số loại sẽ có viền trắng ở mặt trên mũ nấm.

Phân bố

Do nấm mọc ra từ cây lim xanh, nên nơi nào có rừng Lim, nơi đó có nấm. Trước đây, diện tích rừng nguyên sinh của nước ta còn khá nhiều, trải dài từ Bắc vào Nam. Nhưng hiện nay, những rừng lim xanh tự nhiên ngày càng khan hiếm. Những gốc lim xanh hàng chục hàng trăm năm tuổi chỉ còn ở những nơi hiểm trở giáp biên giới Việt – Lào và các tỉnh miền núi phía Nam nước bạn như Salavan, Attapu, Xekong. Ngoài ra còn có một số ở các rừng rậm khu vực Quản Nam Trường Sơn, Tây Nguyên,…

*
Nấm lim xanh mọc tại tỉnh Quảng Nam nước taNgoài ra hiện nay người ta cũng trồng nấm lim xanh, nhưng dược tính thấp hơn nấm tự nhiên rất nhiều. Và cũng có loại nấm bán rừng (được trồng nhưng ở trong rừng hoặc bìa rừng), công dụng tốt hơn loại trồng tại nhà, nhưng cũng không thể sánh bằng loại tự nhiên.

Bộ phận dùng, thu hái, bảo quản

Bộ phận dùng

Toàn cây nấm, bỏ phần gốc.

Thu hái

Thu hái nấm là một công việc khó khăn, nguy hiểm, vì phải đi nhiều ngày trong rừng. Thời điểm tháng 3 – tháng 7 dương lịch là lúc nấm mọc nhiều nhất. Khi hái, người ta chỉ chọn những cây nấm đã trưởng thành. Những cây còn nhỏ sẽ được giữ lại chờ đủ tuổi vào những lần “săn” nấm sau.

Bảo quản

Nấm lim xanh có thể cất giữ nhiều năm, nhưng cần lưu ý để nơi khô ráo, sạch sẽ. Tránh những chỗ ẩm thấp sẽ làm hư hại dược liệu. Cần thường xuyên kiểm tra tình trạng mối mọt của thuốc.


*

Thành phần hóa học trong nấm lim xanh

Sở dĩ dược liệu này được săn đón nhiều như vậy, là nhờ những công dụng tuyệt vời của nó. Trong đó không thể không kể đến những hoạt chất nổi bật của nấm lim xanh:

Triterpenes

Chất này giúp tăng cường hoạt động các nội tiết tố trong cơ thể, duy trì sự ổn định của hệ thống tiêu hóa. Nó cũng giúp tăng cường chức năng hệ thống thần kinh trung ương. Chất này cũng có khả năng kìm hãm sự phát triển của các tế bào ung thư, tác dụng trong việc hỗ trợ điều trị ung thư.

Germanium

Tăng cường hệ thống miễn dịch, cung cấp oxy cho cơ thể và loại bỏ độc tố ra khỏi cơ thể. Nó làm tăng tế bào oxy ngăn chặn tế bào ung thư lấy đi oxy.

Ling Zhi-8 protein

Điều hoà hệ thống miễn dịch cho cơ thể con người. Nó kích hoạt sự phát triển của các tế bào đuôi gai, một loại tế bào nằm trong bạch cầu đơn nhân của con người.

Adenosine

Có vai trò điều tiết các quá trình sinh lí trong cơ thể. Chất này có khả năng: Ổn định huyết áp, ngăn ngừa các bệnh liên quan đến tim mạch: duy trì quá trình tuần hoàn, điều hòa lương cholesterol trong máu: cải thiện khả năng sinh lí; ổn định thần kinh.

Các vitamin nhóm B

Đóng vai trò quan trọng trong quá trình trao đổi chất của cơ thể, đặc biệt là quá trình chuyển hóa carbohydrate thành đường và chuyển hóa chất béo.

Các vitamin nhóm C

Giữ vai trò như một đồng tố tham gia vào các phản ứng hoá sinh; chuyển hoá các hợp chất trong hoạt động tạo collagen; giúp cơ thể hấp thu sắt; tham gia vào quá trình xúc tác oxy hoá thuốc; đào thải các gốc tự do có hại trong cơ thể.

Nấm lim xanh có tác dụng gì?

Loại nấm này có nhiều công dụng đối với sức khỏe.

Đối với hệ miễn dịch

Một nghiên cứu trên chuột đã chứng minh thành phần trong nấm lim xanh có khả năng kích hoạt tác dụng điều hòa miễn dịch trong cơ thể loài động vật này. Tuy nhiên, chúng ta vẫn cần thêm nhiều nghiên cứu chuyên sâu để có thể khẳng định công dụng của nấm này đối với hệ miễn dịch con người.1 2

*
Nấm lim xanh được nghiên cứu có tác dụng đối với hệ miễn dịchMột nghiên cứu khác đã chỉ ra thành phần hoạt tính trong nấm lim xanh có khả năng chống oxy hóa, điều hòa miễn dịch; hỗ trợ ngăn ngừa thoái hóa thần kinh và bệnh đái tháo đường.3

Hệ thần kinh

Tăng cường chức năng của hệ thần kinh trung ương.3Giảm suy nhược thần kinh, giảm stress, giúp ngủ tốt hơn.

Tác dụng đối với bệnh ung thư

Nhiều nghiên cứu đã chỉ ra thành phần Triterpenes trong nấm lim xanh có đặc tính chống ung thư.4 5

Các nghiên cứu này đã chứng minh, bằng nhiều cơ chế khác nhau, các thành phần trong nấm lim xanh sẽ ức chế sự phát triển và di căng của khối u.6

Hệ tiêu hóa, gan mật

Giúp ăn ngon miệng hơn.

Xem thêm: Từ Điển Anh Việt " Extract Là Gì ?, Từ Điển Anh Từ Điển Anh

Hệ tuần hoàn

Điều hòa, ngăn ngừa tình trạng tăng huyết áp.3

*
Nấm lim xanh được biết đến với công dụng ngăn ngừa bệnh tăng huyết áp

Cách sử dụng nấm lim xanh

Bạn nên tham khảo ý kiến bác sĩ và sử dụng nấm này với liều lượng nhất định. Việc lạm dụng dược liệu có thể gây ngộ độc. Có nhiều cách sử dụng nấm lim xanh như: cắt mỏng để hãm trà, nấu nước uống. Hoặc cũng có thể xay ra thành bột dùng dần.

Sắc nước uống

Đun khoảng 20g nấm lim xanh khô cùng 2 lít nước.Khi nước sôi thì hạ nhỏ lửa và đun thêm 30 phút cho đến khi sắc còn khoảng 1.5 lít nước.Để nguội và bảo quản trong tủ lạnh.Dùng dần trong vòng 24 tiếng.

Lưu ý: không nên uống trước và sau khi ăn 30 phút.

Pha trà

Bên cạnh việc sắc nước uống, bạn cũng có thể dùng nấm này để pha trà bằng cách sau:

Thái nấm khô thành từng lát mỏng, sau đó tán nhuyễn thành bột, bảo quản trong hộp kín.Khi dùng, pha bột nấm với nước nóng.Sau khoảng 5 phút, chắt lọc lấy phần nước trà để uống.

*
Nấm lim xanh có thể được dùng để sắc uống hoặc hãm trà

Mặt nạ dưỡng da

Phần bột nấm hoặc bã trà từ nấm lim xanh có thể được tận dụng để làm mặt nạ dưỡng da khi kết hợp với mật ong, sữa chua hoặc sữa tươi nguyên chất.

Lưu ý: Bạn chỉ nên đắp mặt nạ nấm lim xanh trong vòng 10 phút và sau đó cần rửa sạch lại với nước.

Ngâm rượu

Nấm lim xanh cũng được dùng để ngâm rượu:

Sau khi sơ chế sạch sẽ nấm tươi, bạn ngâm nấm trong nước muối pha loãng và loại bỏ hoàn toàn chân nấm.Xếp nấm (nguyên tai hoặc thái lát) vào bình.Đổ ngập rượu trắng theo tỷ lệ 100 gram nấm dùng 1 lít rượu.Liều lượng này có hạn dùng trong vòng 3 tháng.

Giá nấm lim xanh trên thị trường

Nấm lim xanh rừng có giá dao động từ 3.000.000 – 4.000.000 VND/kg.Giá nấm lim xanh trồng có giá dao động từ: 300.000 – 500.000 VND/kg.

Mức giá này chỉ mang tính chất tham khảo. Giá thành chính xác của nấm sẽ phụ thuộc vào nơi sản xuất và cung cấp. Nấm lim xanh có nhiều lợi ích đối với sức khỏe. Vì vậy bạn cần phải thận trọng khi chọn mua nấm này, tránh phải hàng giả. Việc lựa chọn một địa điểm bán uy tín là điều cần thiết.

Phân biệt nấm lim xanh thật và giả

Nấm lim xanh rừng mang nhiều giá trị đối với sức khỏe chúng ta. Chính vì vậy, người dùng luôn muốn tìm mua nấm thật, đảm bảo chất lượng. Nấm lim xanh rừng, hay còn gọi là nấm lim xanh mọc tự nhiên có hình thù xù xì, không bắt mắt. Trong khi đó, nấm được trồng nhân tạo lại có bề ngoài bắt mắt, màu sắc đẹp, thu hút cùng bề mặt nhẵn min.

Nấm lim xanh rừng thật có mũ nấm và chân nấm thẳng hàng với nhau; còn nấm giả thì mũ nấm và chân nấm sẽ vuông góc. Lý giải điều này, nấm mọc lên từ thân cây gỗ lim, đâm ngang ra song song với mặt đất. Đây là loại nấm phá gỗ, phân hủy gỗ để lấy dưỡng chất, cho nên nấm phải sinh trưởng trên thân gỗ thì mới đảm bảo đủ chất dinh dưỡng.

*
Hình ảnh nấm lim xanh thật với mũ và chân nấm thẳng hàngCòn nấm giả thì tán nấm gần như vuông góc với thân bởi mọc từ dưới đất mọc lên. Khi đó, nấm sẽ không được đảm bảo có nguồn gốc từ loại cây gì cũng như không thể lấy chất dinh dưỡng từ thân gỗ lim.

*
Hình ảnh nấm lim xanh giả với phần mũ và thân nấm vuông gócVề mùi vị, nấm lim xanh tự nhiên có vị rất đắng. Vị đắng này sẽ đọng lại nơi cuống họng trong thời gian dài sau khi sử dụng.

Những lưu ý khi sử dụng nấm lim xanh

Một số đối tượng sau không nên sử dụng

Những người huyết áp thấp, vì nấm này giúp hạ huyết áp.Những đối tượng thận yếu hay có bệnh lý về thận cần cẩn thận khi sử dụng.Phụ nữ mang thai và trẻ em dưới 2 tuổi cũng nên cẩn trọng khi dùng.

Tương tác thuốc

Nếu đang sử dụng các loại thuốc sau đây, bạn nên cẩn trọng khi sử dụng nấm lim xanh bởi các thành phần trong nấm có thể gây tương tác thuốc.7

Thuốc điều trị cao huyết áp.Thuốc chống đông máu.Thuốc tiểu đường.

Ngoài ra, do mức độ quý hiếm của dược liệu, nên nhiều đối tượng đã làm giả nấm hoặc bán nấm kém chất lượng. Người dùng nên chú ý mua ở những nơi uy tín để tránh bị mua nhầm hàng giả, hàng kém chất lượng.

Bài viết trên đây hi vọng đã mang tới cho quý bạn đọc cái nhìn tổng quát về nấm lim xanh. Tuy nhiên, hi vọng rằng, nếu muốn sử dụng bất cứ một loại thuốc nào, các bạn cũng nên có sự tham khảo ý kiến từ các thầy thuốc, để tránh những hậu quả đáng tiếc xảy ra.

Xem thêm: Nguồn Gốc Tính Chất Của Các Loại Vải Có Nguồn Gốc Từ Đâu, 2) Làm Thế Nào Để Phân Biệt Được Các Loại Vải


Trang tin y tế ktktdl.edu.vn chỉ sử dụng các nguồn tham khảo có độ uy tín cao, các tổ chức y dược, học thuật chính thống, tài liệu từ các cơ quan chính phủ để hỗ trợ các thông tin trong bài viết của chúng tôi. Tìm hiểu về Quy trình biên tập để hiểu rõ hơn cách chúng tôi đảm bảo nội dung luôn chính xác, minh bạch và tin cậy.

PGS.TS Nguyễn Viết Thân. Cây thuốc Việt Nam và những bài thuốc thường dùng. NXB Y học. Lương y, Thầy thuốc Ưu tú Lê Trần Đức. Cây thuốc Việt Nam - trồng hái chế biến trị bệnh ban đầu. NXB Dân Trí.