THÀNH KIẾN LÀ GÌ

     

Khái niệm phổ biến là thiên kiến (bias). Thiên kiến là xu hướng đưa ra quyết định hoặc diễn giải sự việc nghiêng về một bên nào đó, bởi bạn có sẵn thế giới quan, niềm tin, cùng vô thức chỉ chọn lọc những thông tin đầu vào phù hợp. Những niềm tin này không chính xác, ko được khẳng định qua thực tế (fact), hoặc tất cả nhưng không đầy đủ. Đây là hiện tượng tư tưởng phổ quát cho tất cả mọi người. Thiên kiến được phân thành nhiều loại khác nhau.

Bạn đang xem: Thành kiến là gì

Trong các loại bias thì gồm bias tương quan đến con người, được phân loại như sau:

Prejudice (định kiến): là thiên kiến về cảm xúc (emotional bias). Khi quan sát thầy tốt nghe về một ai đó hay đồ vật gi đó, bạn tất cả ngay những cảm xúc được định trước. Thông thường là các cảm xúc tiêu cực.Stereotype (khuôn mẫu): là thiên kiến về nhận thức (cognitive bias). Vày nhận thức thiên lệch bắt buộc người ta có định kiến về cảm xúc. Discrimination (phân biệt đối xử): là thiên kiến về hành động (bihavioral bias). Khi đã tất cả định kiến, người ta sẽ bao gồm hành động tương ứng (ví dụ tất cả hành động khinh bỉ)

Thành kiến thì sao? trong tiếng Việt, định kiến và thành kiến hay được sử dụng tương đương, nhưng thực tế chúng tất cả sự không giống biệt:

Định kiến: là những quan lại điểm của cộng đồng nơi bạn sinh sống, tất cả trước khi bạn hiện ra và bạn thừa hưởng trong quy trình sống với học ở đó. Do vậy nên tất cả cụm từ “định kiến buôn bản hội” – chúng gồm sẵn trong thôn hội.

Nói thêm về PCC. Vào cuốn Mindfulness, GS Ellen Langer đưa ra ví dụ về PCC như sau: một đứa trẻ sống với người ông sẽ hình thành ánh nhìn về người già nói chung, cùng lưu giữ quan niệm đó mãi. Đến lúc đứa trẻ trở đề nghị già, thì mẫu hình ảnh đó sẽ ảnh hưởng ngược lại với chúng. Ví dụ, đứa trẻ ở với ông dịp 2 tuổi thì ghi nhớ hình ảnh người già tráng kiện, “to lớn”, còn đứa trẻ ở với ông dịp 13 tuổi thì ghi nhớ hình ảnh người già lụ khụ, bé bỏng nhỏ. Đến khi già đi, nhóm thứ nhất có lối sống tích cực hơn, nhìn nhận tuổi già lạc quan lại hơn.

Xem thêm: Một Electron Bay Vào Trong Từ Trường Đều, Phát Biểu Nào Sau Đây Là Đúng

Ghi chú: các khái niệm này không có ranh giới rạch ròi, và các định nghĩa còn cần được cải tiến, trả thiện thêm.

Xem thêm: Cho Tam Giác Abc Hai Góc Kề Cạnh Bc Là, Trường Hợp Bằng Nhau Góc

Tham khảo: Thang Allport về Định kiến và Phân biệt đối xử.


5 thoughts on “Phân biệt: thiên kiến, định kiến cùng thành kiến”

*
*
dzungkh November 28, 2021 at 10:44 pm

Chào anh, Phan Phuong Dat,Cả ngày hôm nay em tìm biện pháp hiểu rõ ý nghĩa và sự khác hoàn toàn của từ bỏ Bias, Prejudice, Stereotype nhưng mà từ điển không giúp ích gì. May nhờ nội dung bài viết này của anh giúp em nắm rõ được sự khác biệt giữa Thiên kiến, Định kiến, Thành kiến, và Khuôn mẫu.Anh có thể gợi ý mang đến em một số tài liệu để xem thêm về chủ đề này được không ạ. Đặc biệt là chủ đề: Định con kiến xã hội, định kiến trong xóm hội Việt Nam, những ảnh hưởng (tích cực và tiêu cực) của định kiến đến sự cải cách và phát triển của Việt Nam, con người việt Nam.Em cảm ơn anh và rất mong nhận được trả lời của anh!Dũng,