Văn bản chuyện chức phán sự đền tản viên

     

Chuyện chức phán sự đền Tản Viên (trích “Truyền kì mạn lục”) Tản Viên tự phán sự lục

Việt phái mạnh / Lớp 10 » Nguyễn Dữ



Nội dungNgô Tử Văn tên là Soạn, fan huyện yên ổn Dũng, khu đất Lạng Giang. Quý ông vốn khảng khái<1>, lạnh nảy, thấy sự tà gian thì cần thiết chịu được, vùng Bắc fan ta vẫn khen là một trong người cương cứng trực. Trong xóm trước bao gồm một ngôi thường linh ứng lắm. Cuối đời bên Hồ, quân Ngô lịch sự lấn cướp, vùng ấy thành một địa điểm chiến trường. Bộ tướng<2> của Mộc Thạnh gồm viên Bách hộ<3> chúng ta Thôi, tử vong ở sát đền, trường đoản cú đấy có tác dụng yêu làm quái vào dân gian. Tử Văn vô cùng tức giận, một hôm tắm rửa gội sạch mát sẽ, khấn trời, rồi châm lửa đốt đền. Mọi fan đều từ chối lè lưỡi, sợ hãi thay cho Tử Văn, nhưng phái mạnh vẫn vung tay không phải gì cả.Đốt đền rồng xong, con trai về nhà, thấy trong mình khó khăn chịu, đầu lảo hòn đảo và bụng run run, rồi nổi lên một cơn sốt nóng hổi rét. Trong lúc sốt, quý ông thấy một người khôi ngô, cao lớn, đầu team mũ trụ đi đến, nói năng và áo quần rất giống tín đồ phương Bắc, trường đoản cú xưng là cư sĩ<4>, đến đòi làm trả lại ngôi thường như cũ với nói:- đơn vị ngươi đang theo nghiệp nho, đọc sách vở của thánh hiền, há trù trừ cái đức của quỷ thần sao, cớ gì lại dám khinh nhờn huỷ tượng, đốt đền, để cho hương lửa không có chỗ tựa nương, oai vệ linh không có nơi hiển hiện, vậy bảo làm thế nào bây giờ? Biết điều thì dựng trả ngôi đền rồng như cũ. Nếu như không thì, không có căn cứ huỷ đền rồng Lư Sơn, vắt Thiệu<5> sẽ khó lòng tránh ngoài tai vạ.Tử Văn khoác kệ, vẫn cứ ngồi ngất xỉu ngưởng tự nhiên. Người kia tức giận nói:- Phong đô<6> không xa xôi gì, ta mặc dù hèn, há lại không rước nổi đơn vị ngươi cho đấy. Ko nghe lời ta thì rồi sẽ biết.Nói rồi phất áo đi.Chiều tối, lại có một ông già, áo vải nón đen, phong độ từ tốn nhã, thủng thỉnh đi vào đến trước thềm, vái chào mà rằng:- Tôi là ông công ở đây, nghe thấy việc làm khôn xiết thú của nhà thầy, vậy xin đến để tỏ lời mừng.Tử Văn kinh ngạc nói:- Thế fan đội nón trụ cho đây ban nãy, chẳng nên là thổ công đấy ư? Sao mà những thần quá vậy?Ông già nói:
- Ô, đó là viên tướng chiến bại của Bắc triều, dòng hồn đơn côi ở nam quốc, tranh chiếm phần miếu thường của tôi, hàng nhái họ thương hiệu của tôi, quen dùng chước dối lừa, thích làm cho trò thảm ngược<7>, Thượng Đế bị nó bưng bít, hạ dân bị nó quấy rầy, phàm những việc hưng yêu thương tác quái<8> phần lớn tự nó cả, chứ gồm phải tôi đâu. Xin kể ngọn ngành để đơn vị thầy nghe: “Tôi làm cho chức Ngự sử đại phu<9> từ đời vua Lí nam Đế<10>, vị chết về câu hỏi cần vương nhưng được phong sinh hoạt đây, giúp dân độ vật đang hơn một nghìn năm nay, khi nào lại thao tác làm việc gieo tai rắc vạ để kiếm miếng ăn uống như thương hiệu giặc giảo hoạt kia đang làm. Gần đây vì tôi thiếu hụt sự đề phòng, bị nó tiến công đuổi, bắt buộc phải đến dựa dẫm ở thường Tản Viên sẽ vài năm nay”.Tử Văn nói:- Việc xẩy ra đến như thê, sao ngài không kiện sinh hoạt Diêm Vương và tâu lên Thượng Đế, lại đi khinh bỏ chức vị, có tác dụng một tín đồ áo vải nhà quê?Ông già chau khía cạnh đáp:- Rễ ác mọc lan, cực nhọc lòng lay động. Tôi đang định thưa kiện, nhưng mà mà có nhiều nỗi ngăn trở: đông đảo đền miếu ngay gần quanh, vì chưng tham của đút, hầu như bênh vực mang lại nó cả. Tôi chỉ duy trì được một chút ít lòng thành, nhưng mà không làm nắm nào để thông đạt được lên, vì vậy đành lâm thời ẩn nhẫn cơ mà ngồi xó một nơi.Tử Văn nói:- Hắn có thực là tay hung hãn, hoàn toàn có thể gieo vạ đến tôi không?- Hắn quyết đấu tranh với nhà thầy, hiện sẽ kiện thầy nghỉ ngơi Minh ti<11>. Tôi nhân cơ hội hắn đi vắng lén mang lại đây báo đến nhà thầy biết để mà liệu kế, khỏi nên chết một bí quyết oan uổng.Ông già lại dặn Tử Văn:- Hễ nghỉ ngơi Minh ti bao gồm tra hỏi, thầy cứ khai ra những tiếng nói của tôi. Giả dụ hắn chối, thầy kêu xin bốn giấy mang lại đền Tản Viên, tôi sẽ khai rõ thì nó bắt buộc đớ miệng. Nếu không giống như thế thì tôi mang đến vùi phủ trọn đời mà thầy cũng nặng nề lòng bay nạn.Tử Văn vâng lời. Đến đêm, căn bệnh càng nặng thêm, rồi thấy nhì tên quỷ sứ mang đến bắt đi khôn xiết gấp, lấy ra ngoài thành về phía đông. Đi độ nửa ngày đến một toà nhà rất lớn, xung quanh gồm thành sắt cao vọi cho mấy chục trượng. Nhị tên quỷ mang lại nói với những người canh cổng, người canh cổng đi vào trong 1 lúc rồi ra truyền chỉ rằng:
- Tội sâu ác nặng, không được tham gia hàng khoan giảm<12>.Nói rồi xua tay bảo rời khỏi phía bắc. Ở đó gồm một con sông lớn, bên trên sông bắc một chiếc cầu dài ước hơn nghìn thước, gió tanh sóng xám, khá lạnh thấu xương. Hai bên cầu bao gồm mấy vạn quỷ Dạ Xoa phần đa mắt xanh tóc đỏ, dáng vẻ nanh ác. Hai bé quỷ sử dụng gông dài, thừng phệ gông trói Tử Văn nhưng giải đi khôn cùng nhanh. Tử Văn kêu to:- Ngô soạn này là một trong kẻ sĩ ngay thẳng ở trần gian, gồm tội lỗi gì xin bảo cho, tránh việc bắt cần chết một bí quyết oan uổng.Chợt nghe trên điện tất cả lời quát:- thương hiệu này ngang bướng ngoan cố, còn nếu như không phán đoán mang lại rõ, chưa chắc nó đã chịu đựng nhận tội.Bèn sai dẫn Tử Văn vào cửa điện. Tử Văn vào đến nơi, thấy tín đồ đội nón trụ đã kêu ước ở trước sân.Diêm vương mắng Tử Văn rằng:- Kẻ kia là 1 trong những người cư sĩ, trung thuần lẫm liệt<13>, có công với tiên triều, bắt buộc hoàng thiên cho được ngày tiết thực<14> ở một ngôi đền để đền công nặng nề nhọc. Mày là 1 kẻ hàn sĩ<15>, sao dám lếu láo láo, tội tình tự mình có tác dụng ra, còn trốn đi đằng nào?Tử Văn bèn tâu trình ngọn nguồn như lời Thổ công sẽ nói, lời cực kỳ cứng cỏi, không chịu đựng nhún dường chút nào. Người đội mũ trụ nói:- Ấy là làm việc trước vương đậy mà hắn còn gớm ghê như thế, mồm năm miệng mười, đơm để bịa tạc. Huống hồ tại một nơi đền rồng miếu quạnh quẽ hiu hắn hại gì mà không đủ can đảm cho một mồi lửa.Hai bên cãi cự nhau mãi vẫn chưa phân phải trái, chính vì vậy Diêm vương sinh nghi. Tử Văn nói:- Nếu nhà vua hoài nghi lời tôi, xin đem tứ giấy mang lại đền Tản Viên nhằm hỏi. Không đúng thật thế, tôi xin chịu đựng thêm chiếc tội nói càn.Bấy giờ fan kia mới có vẻ như sợ, quỳ xuống tâu rằng:- Gã tê là học trò, thiệt là dở hơi bướng, quả đáng tội lắm. Dẫu vậy đã trách mắng như vậy, cũng đủ răn ăn hiếp rồi. Xin chúa thượng khoan dung tha đến hắn nhằm tỏ loại đức rộng rãi. Chẳng cần đòi hỏi dây dưa. Nếu như thẳng tay trị tội nó, sợ sợ đến dòng đức hiếu sinh.Diêm vương vãi quát bự rằng:
- Cứ như lời hắn thì bên ngươi đáng tội chết. Điều cơ chế trị tội lừa dối đã sẵn sàng chuẩn bị đó. Cớ sao nhà ngươi dám làm sự lập lờ nhấn tội như vậy?Diêm Vương lập tức sai tín đồ đến đền rồng Tản Viên để đưa chứng thực. Không đúng nhân về tâu, độc nhất nhất đúng với lời Tử Văn. Vương vãi cả giận, bào những phán quan lại rằng:- Lũ những ngươi phân tách toà sở, duy trì chức sự, cầm lệnh chí công, làm phép chí công, thưởng thì xứng danh mà không thiên vị, phát thì đích xác mà lại không nghiệt ngã, vậy mà còn có sự dối trá càn bậy như thế; huống chi về đời công ty Hán, đơn vị Đường buôn quan cung cấp ngục, thì những mối tệ còn nói sao không còn được!Liền sai đem lồng fe chụp vào đầu, khẩu mộc nhét vào miệng, bỏ fan ấy vào ngục tù Cửu U<16>.Vương nghĩ Tử Văn có công trừ hại, truyền đến vị thần đền kia, từ nay phần xôi lợn của dân bái tế, cần chia đến Tử Văn một nửa với sai lính đưa Tử Văn về.Chàng về cho nhà, xẻ ra mình chết đã được nhì ngày rồi. Nhân mang những việc đã qua kể mang đến mọi tín đồ nghe, ai cũng kinh hãi và không tin tưởng là thực. Sau đó họ đón một bà đồng về phụ bóng<17>, đồng lên cũng nói đúng thật lời Tử Văn. Bạn làng bèn thiết lập gỗ, dựng lại một toà thường mới. Còn ngôi chiêu tập của tên tướng giặc cơ thì bất chợt thấy bị bật tung lên, tro cốt tan tành ra như cám vậy.Sau kia một tháng, Tử Văn thấy Thổ công mang lại bảo:- Lão phu sẽ trở về miếu, công trong phòng thầy chần chừ lấy gì thường đáp được. Nay thấy ở đền rồng Tản Viên khuyết một chân phán sự, lão đã do nhà thầy hết sức tiến cử, được đức Thánh Tản ngài đã bởi lòng, vây xin lấy việc đó nhằm đền ơn nghĩa. Tín đồ ta sống nghỉ ngơi đời, xưa nay ai chẳng đề nghị chết, miễn là bị tiêu diệt đi còn được tiếng về sau. Ví như trùng chuyên môn nửa tháng, sợ hãi sẽ về mình người khác mất. Nên cố gắng đi, đừng coi là việc thường.Tử Văn vui vẻ nhấn lời, bèn thu xếp câu hỏi nhà, rồi không bệnh mà mất.Năm giáp Ngọ, có fan ở thành Đông Quan<18> vốn quen biết với Tử Văn, một trong những buổi sớm đi ra ngoài cửa tây vài dặm, bắt gặp trong sương mù gồm xe ngựa đi cho ầm ầm, lại nghe tiếng quát:- tín đồ đi đường tránh xa, xe quan liêu phán sự!Người ấy ngấc đầu trông thì thấy, fan ngồi bên trên xe chính là Tử Văn. Song Tử Văn chỉ lẹo tay thi lễ chứ không nói một lời nào, rồi thoắt vẫn cưỡi gió mà biến mất. Đến nay con cháu Tử Văn hãy còn, tín đồ ta truyền rằng sẽ là “nhà quan phán sự”!Than ôi<19>! người ta thường nói: “Cứng quá thì gãy”. Kẻ sĩ chỉ lo ko cứng cỏi được, còn gãy hay không là việc của trời. Sao lại dự đoán là vẫn gãy mà chịu đựng đổi cứng ra mềm?
Ngô Tử Văn là một trong chàng áo vải. Bởi vì cứng cỏi mà lại dám đốt cháy đền tà, ngăn chặn lại yêu ma, làm cho một việc hơn hết thần với người. Bởi thế được nổi tiếng và được giữ chức vị nghỉ ngơi Minh ti, thiệt là xứng đáng. Vậy kẻ sĩ, tránh việc kiêng hại sự cứng cỏi.

Bạn đang xem: Văn bản chuyện chức phán sự đền tản viên


<1> Khảng khái: ngay thẳng và hào hiệp, ưa làm việc nghĩa.<2> bộ tướng: tướng bên dưới quyền của một vị đại tướng.<3> Bách hộ: chức quan liêu võ vào thời Nguyên và thời Minh sinh sống Trung Quốc.<4> Cư sĩ: fan trí thức ngơi nghỉ ẩn.<5> ráng Thiệu: fan thời Tam Quốc, làm quan làm việc Dự Chương, nhà trương bài toán phá huỷ những đền thờ dâm thần, trong những đó tất cả đền Lư Sơn. Sau thần Lư Sơn mang lại xin dựng đền rồng lại, cố gắng Thiệu chỉ cười nhưng không trả lời. Thần giận bảo: “Ba năm nữa ngươi đã chết”. Đến kì hạn đó, Thiệu bị ốm, mọi fan đều khuyên Thiệu nên dựng lại đền, Thiệu nói: “Tà không thể thắng được chính”. Rồi sau Thiệu chết.<6> Phong đô: tủ của Diêm Vương ở cõi âm.<7> Thảm ngược: tàn tệ quá mức.<8> Hưng yêu tác quái: dấy lên số đông chuyện yêu ma, làm phần nhiều điều quỷ quái; ý nói gây hại mang lại người.<9> Ngự sử đại phu: chức quan liêu phụ trách việc can gián vua.

Xem thêm: Hãy Cho Biết Cách Nhận Biết Một Vật Nhiễm Điện ? Có Thể Nhận Biết Vật Nhiễm Điện Bằng Cách:A

<10> Lí phái nam Đế: tức Lí Bôn, còn gọi là Lí Bí, khởi nghĩa xua đuổi quân đô hộ đơn vị Lương, lên ngôi hoàng đế, xưng là phái nam Việt Đế, ngơi nghỉ ngôi được 4 năm (544-548), để quốc hiệu là Vạn Xuân.<11> Minh ti: âm phủ.<12> Khoan giảm: rộng lượng giảm sút hình phạt.<13> Trung thuần: một lòng ngay thẳng; lẫm liệt: to gan lớn mật mẽ, oai vệ phong.<14> Được huyết thực: được cúng tự và hưởng phần lớn vật phẩm cúng tế là động vật hoang dã như bò, dê, lợn, gà,...<15> Hàn sĩ: học trò nghèo.<16> lao tù Cửu U: ngục về tối chín tầng nghỉ ngơi âm phủ, nơi giam cầm và trừng phạt hầu hết kẻ khi sống gây các tội ác.<17> Phụ bóng: mời gọi hồn người chết hoặc thần thánh về. Theo sự mê tín của dân gian, hoàn toàn có thể gọi hồn tín đồ chết hoặc thánh thần ở cõi chết về nhập vào người đang sinh sống và làm việc để trò chuyện. Người có nhiều cảm giác với cõi âm, hoàn toàn có thể cho mượn xác để người cõi âm binh nhập vào điện thoại tư vấn là “ông (bà) đồng” tốt “ông (bà) bóng”.<18> Đông Quan: tức thành Thăng Long, nay là Hà Nội.

Xem thêm: Sinh 8 Hoạt Động Của Cơ - Giải Sinh Học 8 Bài 10: Hoạt Động Của Cơ

<19> tự đây đến khi kết thúc là lời bình (cuối mỗi truyện có phần bình luận ngắn của chính người sáng tác - nêu nhấn xét về sự việc, nhân đồ gia dụng trong truyện và chuyển ra quan điểm hoặc lời khuyên răn của mình).
Truyền kì là 1 trong những thể văn xuôi tự sự thời trung đại phản ánh hiện thực qua mọi yếu tố kì lạ, hoang đường. Trong truyện truyền kì, nhân loại con người và nhân loại cõi âm với phần lớn thánh thần, ma quỷ có sự tương giao. Đó đó là yếu tố tạo cho sự thu hút đặc biệt của thể loại. Tuy nhiên, ẩn dưới những diễn biến phi hiện thực, bạn đọc hoàn toàn có thể tìm thấy những vấn đề cốt lõi của hiện tại thực cũng giống như những quan niệm và thể hiện thái độ của tác giả.Truyền kì mạn lục của Nguyễn Dữ là thắng lợi viết bằng văn bản Hán, gồm trăng tròn truyện, ra đời vào nửa đầu ráng kỉ XVI. Chiến thắng thực sự là một trong những sáng tác văn học tập với sự tối ưu hư cấu, sáng tạo, trau chuốt, trau chuốt của Nguyễn Dữ chứ chưa phải chỉ là 1 trong công trình ghi chép đối kháng thuần. Các truyện hầu như ở thời Lí, Trần, Hồ, Lê sơ, và đều phải có yếu tố hoang đường, nhưng ẩn dưới những nhân tố hoang con đường đó chính là hiện thực thôn hội phong loài kiến đương thời với đầy rẫy phần đông tệ trạng mà tác giả muốn vun trần, phê phán. Qua tác phẩm, fan đọc tìm tòi số phận bi thương của những con người nhỏ dại bé trong buôn bản hội, những bi kịch tình yêu nhưng mà thiệt thòi thường lâm vào hoàn cảnh người phụ nữ. Thành công cũng thể hiện niềm tin dân tộc, biểu hiện niềm tự hào về nhân tài, văn hoá nước Việt, đề cao đạo đức nhân hậu, thuỷ chung, đồng thời xác minh quan điểm sinh sống “lánh đục về trong” của lớp trí thức ẩn dật đương thời. Truyền kì mạn lục vừa có mức giá trị hiện nay thực và nhân đạo cao, vừa là một tuyệt tác của thể một số loại truyền kì, từng được Vũ Khâm lân (thế kỉ XVII) khen khuyến mãi là “thiên cổ kì bút”. Thành phầm đã được dịch ra nhiều thứ tiếng quốc tế và được reviews cao trong số các cửa nhà truyền kì ở các nước đồng văn.Theo phiên bản dịch của TRÚC KHÊ NGÔ VĂN TRIỆN(Truyền kì mạn lục, NXB Văn hoá, Hà Nội, 1957. Có tìm hiểu thêm một số bạn dạng dịch khác)